مهم است که بدانیم اصطلاح “آنتی اکسیدان” به جای یک خاصیت تغذیهای ، یک خاصیت شیمیایی را منعکس میکند. در حالی که رادیکالهای آزاد به دلیل ماهیت خود مضر هستند، اما آنها بخش اجتناب ناپذیری از زندگی محسوب میشوند. آنتی اکسیدان چیست؟ چه نقشی در بدن ایفا میکنند؟ چرا و چطور میتوان قرص آن را تهیه کرد؟ غذاهای و میوه های حاوی آنتی اکسیدان چیست و چه ویژگیهایی دارند؟ قویترین آنتی اکسیدان طبیعی چیست؟ علت مصرف آنتی اکسیدان های مختلف چیست؟
اینها سوالاتی است که قرار است در مقاله پیشرو به آنها پاسخ داده شود. باما همراه باشید.
آنتی اکسیدان چیست؟
موادی هستند که میتوانند از آسیب رسیدن به سلولهای بدن ناشی از حمله رادیکال های آزاد جلوگیری کنند یا فرایند آسیب رسیدن به سلولها را کند کنند. خواص آن در بدن به شکلی است که بتواند سلامت انسان را تضمین کند. هنگامی که تعادل سطح آنتی اکسیدان و رادیکال آزاد به هم بخورد، باید انتظار بیماری را داشت.
از آنجایی که این رادیکالها میتوانند به غشای سلولی، DNA و سایر قسمتهای سلول آسیب برسانند، باید نسبت به مصرف این قرص ها، غذاها و میوه های دارای آنتی اکسیدان اقدام کرد. کم شدن سطح این مواد در بدن یا کمبود این ماده باعث بروز نشانههای پیری و علائم بیماری میشود.
منابع اصلی آنتی اکسیدان به دو صورت طبیعی و مصنوعی یافت میشود. از طرف دیگر، بدن انسان همیشه نوعی موادی را که به عنوان آنتی اکسیدان درونزا شناخته میشود، تولید میکند. آنتی اکسیدان هایی که از خارج از بدن تامین میشوند هم به عنوان آنتی اکسیدان برون زا نامیده میشوند.
سلولها در واکنش به مواد زائد موجود در بدن، رادیکالهای آزاد تولید میکنند. یکی از وظایف سیستم ایمنی بدن، پردازش و حذف رادیکالهای آزاد است. اگر به هر دلیلی بدن نتواند این رادیکالهای آزاد را به طور موثر پردازش و حذف کند، استرس اکسیداتیو به وجود میآید. ایجاد این استرس میتواند به سلولها و عملکرد بدن آسیب جدی وارد کند.
عواملی که تولید رادیکالهای آزاد را در بدن افزایش میدهد، شامل عوامل داخلی و عوامل خارجی میشوند. عوامل داخلی مانند التهابهای بدن و برخی دیگر مثل: آلودگی هوا، در معرض دود سیگار و اشعه ماوراء بنفش قرار گرفتن، از جمله عوامل خارجی هستند.
نمونههایی از آنتیاکسیدانهای رایج عبارتند از ویتامینهای A، C و E، بتاکاروتن، سلنیوم و فلاونوئیدها. تحقیقات نشان میدهد که رژیم غذایی غنی از آنتیاکسیدان ممکن است به کاهش خطر بیماریهای مزمن مانند سرطان و بیماری قلبی کمک کند و همچنین ممکن است به محافظت در برابر کاهش عملکرد شناختی مرتبط با افزایش سن کمک کند.
استرس اکسیداتیو با بیماریهای قلبی، سرطان، آرتریت، سکته مغزی، بیماریهای تنفسی، نقص ایمنی، آمفیزم، بیماری پارکینسون و سایر شرایط التهابی یا ایسکمی (کمبود اکسیژن) مرتبط است.
فواید آنتی اکسیدان
کارتنوئیدها (carotenoids)، بتاکاروتن (beta-carotene)، لیکوپن (lycopene) و ویتامین C، آنتی اکسیدانهای شناخته شده هستند. در طول روز، مقادیر زیادی از این ها را با خوردن میوهها، سبزیها و غذاهای مختلف دریافت میکنید.
لیست زیر، برخی از خواص و نقش این ماده در بدن را معرفی میکند:
- از پیری زودرس پوست جلوگیری میکند
- مفاصل، چشمها، قلب و مغز را سالم نگه میدارد
- ریسک ابتلا به انواع سرطان را کاهش میدهد
- سم زدایی در بدن را راحتتر میکند
- با سالم نگه داشتن ارگانهای بدن، باعث افزایش طول عمر میشود
- ریسک ابتلا به آلزایمر و زوال عقل را کاهش میدهد
- آسیبهای سلولی را کاهش میدهد
- با تقویت سیستم ایمنی بدن، خطر ابتلا به بعضی بیماریها را کاهش میدهد.
خطرات و مضرات مصرف مکمل های آنتی اکسیدان
- دوز بالای مکمل های این مواد میتواند مضر باشد!
- مصرف زیاد بتاکاروتن میتواند خطر ابتلا به سرطان ریه را در افراد سیگاری افزایش میدهد.
- دوز بالای ویتامین E هم خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش میدهد و
- استفاده از برخی مکملهای آنتی اکسیدانی با خطر رشد بیشتر تومور مرتبط هستند.
- مکملهای آنتی اکسیدانی ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشند. بنابراین قبل از استفاده از هر یک از مکملها با پزشک خود مشورت کنید.
منابع غذایی سرشار از آنتی اکسیدان
هنگام آشپزی میتوانید مواد حاوی آنتی اکسیدان را در آن استفاده کنید. دوری از غذاهای کنسرو شده، حاضری و فست فود میتواند باعث کاهش رادیکالهای آزاد شود. مصرف میوه ها هم میتواند به بیشتر شدن هر چه بیشتر آنتی اکسیدان در بدن، کمک کند. در ادامه این مواد های قوی خوراکی را در دسته بندی مخصوص به خودش میبینید:
- سبزیجات: جوانه یونجه، اسفناج، سیب زمینی شیرین، ذرت، کلم قرمز، هویج، کلم، کلمبروکلی، کدوحلوایی و گوجه فرنگی
سعی کنید سبزیجات پُررنگ و روشن از جمله قرمز، بنفش، سبز و زرد را انتخاب کنید.
- میوه: زالزالک، تمشک وحشی، کنگر فرنگی، تمشک، زغالاخته، شاتوت، انار، توتفرنگی و انگور قرمز
- میوه های خشک: میوههای خشکی مانند زردآلو و کشمش نیز حاوی آنتی اکسیدانهایی مانند بتاکاروتن و فنولیک اسید هستند.
- آجیل: تمامی انواع اجیل و مغزهای خوراکی به ویژه گردو، آنتی اکسیدان های قوی هستند
- حبوبات: لوبیا قرمز، سیاه و چیتی
- گیاهان و ادویهها: عصاره هسته جینکو، رزماری، زردچوبه، زنجبیل و هسته انگور
- دیگر خوراکیها: چای سبز، شکلات تلخ و ماهی سالمون (حاوی اسیدهای چرب امگا ۳) میتوانند به مانند قویترین آنتی اکسیدان طبیعی در بدن شما عمل کنند.
اگر نمیتوانید مقدار کافی آنت یاکسیدان از طریق رژیم غذایی تامین کنید، مصرف مکملهای این ماده را برای تحریک کلاژن سازی پوست صورت فراموش نکنید. این مکملها معمولاً ویتامین C، ویتامین E، بتاکاروتن، سلنیوم و سایر مواد را در شکل قرصها یا کپسولها فراهم میکنند.
نکاتی برای افزایش دریافت
- هر بار که غذا میخورید، یک میوه یا سبزیجات را به وعدههای غذایی و میانوعدههایتان اضافه کنید.
- هر روز یک فنجان چای سبز یا چای ماچا میل کنید.
- به رنگهای بشقاب خود نگاه کنید. اگر رنگ غذای شما قهوهای یا بژ است، احتمالا سطح آنتیاکسیدان آن پایین است. غذاهایی با رنگهای غنی که معمولا قرمز یا بنفش هستند؛ مانند: کلم پیچ، چغندر و انواع توتها، را به آن اضافه کنید.
- از زردچوبه، زیره، پونه کوهی، زنجبیل، میخک و دارچین استفاده کنید تا عطر و طعم و محتوای آنتیاکسیدانی وعدههای غذایی خود را تقویت کنید.
- از آجیل، دانهها، به ویژه تخمه آفتابگردان و میوههای خشک استفاده کنید. اما آنهایی را انتخاب کنید که بدون شکر یا نمک باشند.
- هیچ مقدار توصیه شدهای برای مصرف روزانه آنها وجود ندارد. اما مصرف زیاد محصولات گیاهی تازه سالم قطعا نقشی اساسی در دریافت آنتی اکسیدان دارند.
انرژی و شادابی روزانه
تجربه شادابی و انرژی کامل با مکمل های ویژه برای حفظ سلامتی، تقویت سیستم ایمنی
✨ سخن پایانی
برای دریافت آنتی اکسیدان به دنبال منابع طبیعی در قالب یک رژیم غذایی سالم باشید. این مواد در میوهها و سبزیجات قطعا میتوانند نقشی اساسی در سلامت شما بازی کنند. رادیکالهای آزاد با طیف وسیعی از بیماریها؛ از جمله: بیماری های قلبی، سرطان و کاهش بینایی، مرتبط هستند. این بدان معنا نیست که افزایش مصرف آنتیاکسیدانها از این بیماری ها جلوگیری میکند بلکه احتمال ابتلا را کاهش میدهند.
- مکملها:
در صورتی که نمیتوانید مواد و میوه های آنتی اکسیدان را مصرف کنید، راهی به جز خرید و مصرف مکمل ندارید. نکته مهم این که آنتی اکسیدان های حاصل از منابع مصنوعی ممکن است خطر برخی از مشکلات سلامتی را افزایش دهند.کمبود این ماده و افزایش سطح رادیکالهای آزاد در بدن میتواند به بروز بیماریها و مشکلات مختلف در بدن منجر شود. برای جلوگیری از این اتفاق، باید مصرف غذاهای حاوی این مواد را در برنامه غذایی خود داشته باشید یا اینکه قرص آن بخورید.
- توصیه ایمنی و خرید:
برای دستیابی به بهترین نتیجه، توصیه میشود مکمل آنتی اکسیدان را از منابع معتبر تهیه کنید و همواره دوز مناسب و نکات ایمنی مصرف را رعایت نمایید.
- سبک زندگی سالم:
با این حال، بعید است که مصرف آنتی اکسیدانهای مصنوعی از طریق غنی کردن غذاهای فرآوری شده فواید قابل توجهی داشته باشد. بنابراین، بهترین راه دریافت این مواد روزانه مورد نیاز بدن، مصرف به اندازه میوهها و سبزیجات است.
استفاده هوشمندانه از مکمل ها در کنار سبک زندگی سالم، کلید داشتن بدن قوی و مقاوم در برابر بیماریهاست.






















